Gặp va chạm giao thông trên quốc lộ 22 hay đường làng ở Trảng Bàng, việc đầu tiên là đưa mọi người ra khỏi chỗ nguy hiểm và gọi cấp cứu nếu có người bị thương, sau đó báo công an, ghi nhận hiện trường và liên hệ bảo hiểm. Trên một trục đường nhiều xe tải, xe container như quốc lộ 22, tai nạn thứ hai xảy ra ngay sau tai nạn đầu tiên là nguy cơ thật, nên giữ an toàn quan trọng hơn mọi tranh cãi.
Bài này là hướng dẫn chung cho người đi đường, không thay thế tư vấn pháp lý hay y tế. Quy định về trách nhiệm, bồi thường, bảo hiểm và xử lý vi phạm thay đổi theo luật hiện hành; khi có người bị thương nặng hay thiệt hại lớn, nên để cơ quan chức năng giải quyết và tìm tư vấn pháp lý nếu cần.
Người đi lại thường xuyên trên quốc lộ nên đọc trước một lần khi bình tĩnh, vì lúc va chạm vừa xảy ra, ít ai còn nhớ thứ tự nên làm gì, và những phút đầu ấy quyết định rất nhiều.
Những việc làm ngay trong vài phút đầu
Khi va chạm vừa xảy ra, ai cũng hoảng. Thứ tự dưới đây giúp bạn không bỏ sót điều quan trọng:
- Kiểm bản thân và người đi cùng xem có bị thương không. Nếu đau cổ, đau lưng, không tự cử động được, đừng cố đứng dậy, chờ người hỗ trợ.
- Bật đèn khẩn cấp nếu là ô tô; dựng biển hoặc vật cảnh báo ở phía sau đủ xa. Với xe máy, nếu còn dắt được, đưa xe vào sát lề sau khi đã chụp ảnh vị trí.
- Gọi cấp cứu 115 nếu có người bị thương. Nói rõ vị trí: tên đường, đoạn gần mốc nào như cổng khu công nghiệp, chợ, cây xăng, ngã ba; số người bị thương, tình trạng.
- Báo công an qua số 113 hoặc nhờ người xung quanh báo, nhất là khi có người bị thương, có xe lớn liên quan, hoặc các bên không thống nhất được.
- Không di chuyển người bị thương nặng trừ khi họ đang ở chỗ nguy hiểm trực tiếp như giữa làn xe chạy, có lửa; nếu phải di chuyển, giữ thẳng cổ và lưng.
- Ghi nhận hiện trường bằng ảnh, video: vị trí các xe, vết phanh, biển số, mặt đường, biển báo, đèn tín hiệu nếu có.
Những số khẩn cấp 113, 114, 115 là số dùng chung toàn quốc, miễn phí, gọi được cả khi điện thoại hết tiền. Nên dạy cho con em trong nhà biết từ nhỏ.
Sơ cứu ban đầu: làm được gì và không nên làm gì
Người không có chuyên môn y tế chỉ nên làm những việc cơ bản: gọi cấp cứu, giữ người bị thương nằm yên, che nắng che mưa, nói chuyện trấn an, ép nhẹ vết thương đang chảy máu bằng vải sạch. Không cho người bị thương ăn uống khi chưa rõ tình trạng, không tự nắn chỗ xương có vẻ gãy, không tháo mũ bảo hiểm khi nghi chấn thương đầu cổ.
Nhiều người có thói quen đỡ người bị nạn ngồi dậy, chở ngay lên xe máy đi viện. Với chấn thương cột sống, việc này có thể gây hại lớn. Trừ khi chỗ xảy ra tai nạn quá xa, xe cấp cứu không tới kịp và người bị thương vẫn tỉnh, đi lại được, tốt nhất là chờ nhân viên y tế.
Ngay cả khi bạn thấy mình không sao, sau va chạm vẫn nên đi khám, nhất là khi có va đập đầu, đau bụng, đau ngực. Có những tổn thương chỉ biểu hiện sau vài giờ. Hãy gặp bác sĩ và giữ lại giấy tờ khám chữa bệnh, vì chúng còn cần cho việc bồi thường, bảo hiểm.
Ghi nhận thông tin: những gì cần có
Khi tình hình đã an toàn, các bên nên trao đổi thông tin với nhau một cách bình tĩnh: họ tên, số điện thoại, biển số xe, thông tin bảo hiểm nếu có. Nếu bên kia là xe của doanh nghiệp, ghi tên đơn vị trên giấy tờ xe. Ghi tên và cách liên hệ của người chứng kiến, vì sau này có thể cần họ xác nhận.
Ảnh chụp nên có cả toàn cảnh lẫn chi tiết: từ xa để thấy vị trí trên đường, từ gần để thấy hư hỏng. Chụp biển số rõ ràng. Nếu có camera hành trình, lưu ngay đoạn ghi lại, vì nhiều thiết bị tự ghi đè sau một thời gian. Nhà dân, cửa hàng ven quốc lộ có thể có camera; xin họ giữ lại đoạn ghi nếu cần.
Ghi chú thời gian, điều kiện thời tiết, ánh sáng, tình trạng mặt đường. Những chi tiết nhỏ như đường trơn do đất từ công trình, đèn đường không sáng, đều có thể có giá trị khi xác định nguyên nhân.
Những điều không nên làm
Không bỏ đi khỏi hiện trường. Rời khỏi hiện trường khi có người bị thương là vi phạm nghiêm trọng, đồng thời làm bạn mất quyền lợi khi chứng minh mình không có lỗi. Ở lại, giúp đỡ trong khả năng, chờ cơ quan chức năng.
Không "giải quyết nhanh" khi có người bị thương. Thoả thuận đưa tiền rồi đi ngay có thể ổn với va quẹt nhỏ không ai bị thương, nhưng nếu có thương tích, mọi thoả thuận miệng đều dễ bị lật lại. Nên để công an ghi nhận.
Không tranh cãi, xô xát. Dù bạn tin mình đúng, cãi nhau giữa quốc lộ chỉ làm tình hình tệ hơn và gây kẹt xe, nguy hiểm cho người khác. Ghi nhận bằng chứng rồi để cơ quan chức năng xác định lỗi.
Không tự ý dọn hiện trường khi có người bị thương nặng. Trừ trường hợp phải dời xe để tránh tai nạn tiếp theo, hãy chụp ảnh trước rồi mới dời. Với tai nạn nghiêm trọng, giữ nguyên hiện trường cho công an.
Không ký giấy tờ khi chưa đọc hiểu. Biên bản, giấy cam kết, giấy nhận tiền đều có giá trị. Đọc kỹ, yêu cầu ghi đúng sự việc, giữ bản sao.
Bảo hiểm: gọi khi nào và chuẩn bị gì
Xe cơ giới khi tham gia giao thông phải có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe, bảo hiểm này chi trả cho thiệt hại gây ra cho người khác theo phạm vi, mức được quy định. Ngoài ra, nhiều người mua thêm bảo hiểm vật chất xe, bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe. Mỗi loại có điều kiện riêng, ghi trong giấy chứng nhận và quy tắc bảo hiểm.
Khi xảy ra va chạm, nên báo cho doanh nghiệp bảo hiểm sớm, theo đường dây ghi trên giấy chứng nhận, và hỏi họ cần gì: thường là ảnh hiện trường, biên bản của cơ quan chức năng nếu có, giấy tờ xe, giấy phép lái xe, hoá đơn sửa chữa, giấy tờ khám chữa bệnh. Một số hợp đồng yêu cầu không sửa xe trước khi giám định.
Bài này không nêu mức bồi thường hay mức phí, vì phụ thuộc hợp đồng và quy định từng thời kỳ. Đọc kỹ giấy chứng nhận bảo hiểm của mình ngay hôm nay, trước khi cần dùng tới.
Những điểm hay xảy ra va chạm trên đường qua Trảng Bàng
Theo quan sát chung của người đi lại, va chạm trên đoạn quốc lộ qua Trảng Bàng hay xảy ra ở những chỗ có nhiều xe cắt ngang: trước cổng khu công nghiệp lúc tan ca, các ngã ba rẽ vào khu dân cư không có đèn, chỗ quay đầu xe, đoạn trước chợ và quán ăn có xe đậu lấn làn. Ban đêm, nguy cơ đến từ xe đậu bên lề không bật đèn và người say rượu lái xe.
Trên đường làng ở Hưng Thuận, Phước Chỉ, va chạm thường do đường hẹp, cua khuất tầm nhìn, xe máy chạy nhanh trên đường vắng, trẻ em chạy ra đường, gia súc, và đường trơn sau mưa. Mùa thu hoạch có thêm xe chở nông sản chất cao khó quan sát.
Biết những điểm này không để lo lắng, mà để giảm tốc đúng lúc. Phần lớn va chạm ở đây không phải do đường xấu mà do tốc độ không hợp với chỗ đông người.
Va chạm có xe tải, xe container
Trên quốc lộ 22 qua Trảng Bàng, nhiều vụ va chạm có liên quan tới xe lớn: xe tải chở hàng, xe container đi cửa khẩu, xe khách, xe đưa rước. Va chạm với xe lớn thường nặng hơn, và có thêm vài điểm cần nhớ. Xe lớn có điểm mù rộng ở hai bên hông và phía sau; người đi xe máy nằm trong điểm mù là tài xế không thấy. Sau va chạm, xe lớn cần quãng đường dài hơn để dừng, nên vị trí xe dừng không phải là vị trí va chạm.
Khi va chạm với xe lớn, nếu bạn còn tự đi được, rời khỏi khu vực quanh xe, đặc biệt là phía trước và hai bên bánh xe, vì tài xế có thể chưa biết chính xác bạn ở đâu. Không đứng giữa xe lớn và lề đường. Ghi lại biển số cả đầu kéo lẫn rơ moóc nếu là xe container, vì hai phần có thể mang biển số khác nhau.
Xe của doanh nghiệp vận tải thường có thiết bị giám sát hành trình và có thể có camera. Khi làm việc với cơ quan chức năng, bạn có thể đề nghị trích xuất dữ liệu này để làm rõ sự việc.
Để giảm nguy cơ ngay từ đầu, người đi xe máy nên tránh chạy song song sát hông xe lớn, không chen vào khoảng trống giữa xe lớn và lề khi xe đang rẽ phải, và không vượt xe lớn ở chỗ quay đầu hay gần ngã ba.
Sau va chạm: giấy tờ, xe bị tạm giữ và đi lại
Với vụ việc có công an ghi nhận, xe và giấy tờ có thể bị tạm giữ để phục vụ xác minh. Hỏi rõ cán bộ về thời hạn, nơi đến làm việc, giấy tờ cần mang khi nhận lại xe. Giữ biên bản tạm giữ cẩn thận.
Nếu bạn là người đi làm ở khu công nghiệp, báo với nơi làm việc về sự việc, nhất là nếu va chạm xảy ra trên đường đi làm hoặc đi về. Tuỳ trường hợp, chế độ liên quan đến tai nạn trên đường đi làm có thể được xem xét theo quy định về bảo hiểm xã hội; hỏi bộ phận nhân sự hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội để biết mình thuộc trường hợp nào và cần giấy tờ gì.
Cuối cùng, hãy cho bản thân thời gian. Sau một vụ va chạm, nhiều người sợ chạy xe, giật mình khi nghe còi xe tải. Đi chậm lại vài hôm, đi cùng người thân, tránh giờ đông là cách để lấy lại bình tĩnh trước khi trở lại nhịp cũ.
Câu hỏi thường gặp
Gặp tai nạn trên quốc lộ 22 thì gọi số nào?
Gọi 115 để có cấp cứu y tế, 113 để báo công an, 114 khi có cháy hoặc cần cứu nạn. Đây là số khẩn cấp toàn quốc, miễn phí. Khi gọi, nói rõ vị trí theo mốc dễ nhận như cổng khu công nghiệp, chợ, cây xăng, ngã ba gần nhất.
Va quẹt nhẹ không ai bị thương có cần báo công an không?
Với va quẹt nhỏ, không ai bị thương, các bên có thể tự thoả thuận. Nhưng nên chụp ảnh, trao đổi thông tin, và ghi lại thoả thuận bằng giấy. Nếu không thống nhất được hoặc có dấu hiệu bên kia muốn trốn tránh, hãy báo công an.
Có nên chở người bị nạn đi viện bằng xe máy không?
Không nên nếu nghi chấn thương đầu, cổ, cột sống hoặc người bị thương nặng, vì có thể làm tổn thương nặng thêm. Gọi 115 và chờ nhân viên y tế. Chỉ cân nhắc tự chở khi người bị thương nhẹ, tỉnh táo, tự đi lại được.
Mình không có lỗi có cần ở lại hiện trường không?
Có. Ở lại giúp ghi nhận đúng sự việc, bảo vệ quyền lợi của chính bạn và giúp người bị thương. Rời khỏi hiện trường khi có người bị thương là vi phạm nghiêm trọng, bất kể lỗi thuộc về ai.
Bảo hiểm bắt buộc xe máy có trả tiền sửa xe của mình không?
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chi trả thiệt hại mà bạn gây ra cho người khác theo quy định, không chi trả hư hỏng xe của chính bạn. Muốn được bồi thường xe của mình, cần có bảo hiểm vật chất xe hoặc yêu cầu bên có lỗi bồi thường.
Tai nạn trên đường đi làm có được bảo hiểm xã hội hỗ trợ không?
Tuỳ trường hợp, tai nạn trên tuyến đường đi và về từ nơi làm việc có thể được xem xét theo chế độ tai nạn lao động của bảo hiểm xã hội nếu đáp ứng điều kiện. Hãy báo nơi làm việc sớm và hỏi bộ phận nhân sự hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội.