Sống ở Trảng Bàng mà làm ở vùng Củ Chi cũ là chuyện khá phổ biến và thường hợp lý, vì quãng đường không xa; còn sống ở Trảng Bàng mà đi về trung tâm TP.HCM mỗi ngày thì chỉ hợp với số ít người chịu được hai đến ba giờ đi đường mỗi ngày. Nhiều gia đình chọn cách lai: ở Trảng Bàng, người đi làm xa thuê chỗ ở giữa tuần trong thành phố, cuối tuần về; hoặc làm việc từ xa vài ngày mỗi tuần.
Quyết định này không chỉ là chuyện đường xa hay gần. Nó gồm thời gian, sức khoẻ, an toàn giao thông, tiền xăng, chi phí nhà ở hai nơi và thời gian dành cho gia đình. Bài này đưa ra cách tính để bạn tự đặt các yếu tố lên bàn cân. Chi tiết về tuyến đường, phương tiện công cộng nằm ở mục đi lại của trang; ở đây chỉ bàn chuyện sống thế nào với quãng đường đó.
Ba kiểu "ở đây, làm ở đó" thường gặp
Kiểu thứ nhất là ở Trảng Bàng, làm ở vùng Củ Chi cũ hoặc các khu công nghiệp sát ranh giới. Đây là kiểu dễ chịu nhất: quãng đường ngắn, đi ngược chiều với dòng xe đổ vào thành phố vào buổi sáng ở một số đoạn, và chi phí nhà ở Trảng Bàng thường thấp hơn. Nhiều gia đình có một người làm trong khu công nghiệp ở Trảng Bàng, người kia làm ở vùng Củ Chi, chọn ở giữa để cả hai cùng thuận.
Kiểu thứ hai là đi về trung tâm TP.HCM mỗi ngày. Quãng đường dài, phải qua những đoạn rất đông trên Quốc lộ 22 phía cửa ngõ tây bắc thành phố. Người chọn cách này thường có lý do mạnh: nhà sẵn có ở Trảng Bàng, cha mẹ già cần chăm, con đang học ổn định ở trường địa phương.
Kiểu thứ ba là sống hai nơi: giữa tuần ở trọ hoặc ở nhờ trong thành phố, cuối tuần về Trảng Bàng. Cách này đỡ mệt hơn đi về hằng ngày nhưng tốn thêm tiền thuê chỗ thứ hai và làm thưa thời gian bên gia đình. Nó hợp với người chưa có con nhỏ, hoặc có người thân ở nhà lo việc nhà, đưa đón con.
Tính thời gian thật, không phải thời gian trên bản đồ
Ứng dụng bản đồ cho bạn một con số lúc bạn tra, thường vào giờ thấp điểm. Thời gian thật mỗi ngày phụ thuộc vào giờ xuất phát, thời tiết, tai nạn bất ngờ trên quốc lộ, công trình đang làm, và cả những ngày lễ, ngày cuối tuần khi dòng xe về quê hoặc đi chơi Tây Ninh tăng vọt.
Cách tính thực tế là đi thử ít nhất một tuần làm việc, ghi lại thời gian mỗi chiều. Bạn sẽ thấy chênh lệch giữa ngày nhanh nhất và ngày chậm nhất có thể rất lớn. Con số cần dùng để quyết định không phải là trung bình, mà là ngày tệ nhất bạn có thể chấp nhận được, vì bạn phải xuất phát sớm theo ngày tệ nhất để không trễ giờ.
Ví dụ giả định: nếu mỗi chiều mất trung bình một giờ mười lăm phút nhưng ngày chậm nhất mất gần hai giờ, bạn sẽ phải rời nhà sớm hơn gần hai giờ trước giờ làm. Cộng cả hai chiều, mỗi ngày có thể dành ba đến bốn giờ cho đường. Nhân với số ngày làm việc trong tháng, đó là một khoảng thời gian rất lớn, cần so sánh với những gì bạn được đổi lại.
Bảng cân nhắc: được gì, mất gì
Bảng dưới gom các yếu tố nên đặt lên bàn cân. Mỗi gia đình gán trọng số khác nhau; không có câu trả lời đúng cho tất cả.
| Yếu tố | Lợi khi ở Trảng Bàng | Cái giá khi làm xa |
|---|---|---|
| Nhà ở | Rộng hơn, chi phí thường thấp hơn | Có thể phải thuê thêm chỗ ở giữa tuần |
| Thời gian | Yên tĩnh, gần gia đình cuối ngày | Hai đến bốn giờ đi đường mỗi ngày nếu đi về trung tâm |
| Sức khoẻ | Không khí, nhịp sống dễ chịu hơn | Mệt mỏi, đau lưng, thiếu ngủ, khói bụi trên đường |
| An toàn | Đường làng, khu dân cư ít xe hơn | Rủi ro tai nạn trên quốc lộ nhiều xe tải, nhất là sáng sớm, tối muộn |
| Tiền | Tiền nhà, tiền ăn nhẹ hơn | Xăng, hao mòn xe, có thể thêm tiền thuê chỗ ở thứ hai |
| Gia đình | Ở gần ông bà, con học ổn định | Về muộn, ít thời gian với con những ngày làm việc |
Khi điền bảng này cho gia đình mình, hãy hỏi cả người không đi làm xa. Người ở nhà lo việc đưa đón, nấu nướng thường gánh phần lớn cái giá của quyết định này mà ít được tính vào.
An toàn khi đi làm xa bằng xe máy
Giờ xuất phát. Sáng sớm khi trời còn tối, xe tải, xe container chạy nhanh, tầm nhìn kém. Nếu có thể, chọn giờ trời đã sáng hẳn, mặc áo có phản quang, bật đèn.
Mệt mỏi buổi tối. Đường về sau một ngày làm việc dài là lúc dễ mất tập trung nhất. Đừng cố chạy về khi buồn ngủ; dừng nghỉ, uống nước, đi tiếp. Tránh tuyệt đối uống rượu bia trước khi lái.
Mưa chiều. Mùa mưa, những trận mưa lớn thường đổ vào giờ tan tầm. Mang áo mưa có độ nhìn tốt, giảm tốc, giữ khoảng cách, tránh đi sát xe lớn vì nước bắn và điểm mù.
Điểm mù của xe lớn. Không chạy song song quá lâu cạnh xe tải, xe container, không vượt bên phải khi xe lớn chuẩn bị rẽ. Đây là nguyên nhân của nhiều tai nạn nặng.
Bảo dưỡng xe. Đi đường dài mỗi ngày làm xe hao mòn nhanh. Phanh, lốp, đèn cần được kiểm tra thường xuyên hơn người chỉ đi quanh nhà.
Ở trọ giữa tuần: sắp xếp cho bền
Nếu chọn sống hai nơi, nên chọn chỗ ở giữa tuần thật gọn: một phòng nhỏ gần chỗ làm, hoặc ở ghép với đồng nghiệp. Mục tiêu là giảm thời gian đi lại và giữ sức, chứ không phải có thêm một ngôi nhà thứ hai. Hợp đồng ngắn hạn, linh hoạt sẽ hợp hơn.
Lịch về nhà cần cố định để cả gia đình sắp xếp được: ví dụ chiều thứ sáu về, sáng thứ hai đi sớm. Chuyến đi sáng thứ hai thường đông; nhiều người chọn đi từ tối chủ nhật để tránh kẹt và có giấc ngủ trọn trước ngày làm việc.
Điều dễ bị bỏ quên là chuyện giấy tờ cư trú. Ở một nơi thường xuyên trong tuần thì vẫn có thể phải khai báo tạm trú theo quy định hiện hành. Hãy hỏi chủ nhà nơi ở giữa tuần và kiểm quy định để tránh rắc rối.
Làm việc từ xa và những nghề hợp với lối sống này
Từ vài năm gần đây, một số công việc văn phòng cho phép làm từ xa một phần. Với người sống ở Trảng Bàng, mỗi ngày làm từ xa là một ngày tiết kiệm ba bốn giờ đường. Nếu công việc của bạn cho phép, hãy thử thương lượng một lịch kết hợp: vài ngày ở văn phòng, vài ngày làm ở nhà.
Làm từ xa cần một góc làm việc riêng, mạng internet ổn định (cáp quang đã có ở phần lớn khu dân cư), và kỷ luật giờ giấc. Nhà ở vùng ven thường rộng hơn, nên việc dành một góc làm việc yên tĩnh dễ hơn so với căn hộ chật trong thành phố.
Những nghề tự do như thiết kế, lập trình, viết, kế toán dịch vụ, bán hàng trực tuyến cũng hợp với việc sống ở Trảng Bàng. Chi phí sống thấp hơn giúp người làm tự do chịu được những tháng thu nhập ít; còn khi cần gặp khách, TP.HCM vẫn trong tầm một chuyến đi trong ngày.
Khi nào nên đổi cách sắp xếp
Một sắp xếp hợp lý hôm nay có thể không còn hợp sau vài năm. Có con nhỏ, con vào lớp một, cha mẹ già yếu, đổi việc, thay đổi đường sá đều có thể làm lệch cán cân. Nhiều gia đình đặt lịch xem lại mỗi năm một lần: quãng đường còn chịu được không, sức khoẻ còn ổn không, con có cần bố mẹ ở nhà nhiều hơn không.
Dấu hiệu nên đổi thường rất rõ nếu chịu nhìn: người đi làm xa thường xuyên mệt, cáu gắt, đau lưng, ốm vặt; có những lần suýt tai nạn; con hay hỏi sao bố mẹ về muộn. Đó không phải chuyện nhỏ. Đổi việc gần hơn, chuyển chỗ ở gần chỗ làm hơn, hoặc chuyển sang làm từ xa có khi là quyết định đúng.
Ngược lại, khi các dự án giao thông nối Trảng Bàng với TP.HCM được đưa vào sử dụng trong tương lai, cán cân có thể nghiêng về phía ở Trảng Bàng hơn. Hãy theo dõi thông tin chính thức về tiến độ thay vì quyết định dựa trên tin đồn hoặc lời quảng cáo bất động sản.
Tính cho đủ chi phí đi lại
Người đi làm xa thường chỉ nhớ tiền xăng. Nhưng chi phí thật của một chiếc xe máy chạy đường dài mỗi ngày còn gồm thay nhớt dày hơn, lốp mòn nhanh hơn, má phanh, xích nhông, sửa chữa bất ngờ, gửi xe ở nơi làm việc, và cả khấu hao chiếc xe. Nếu đi ô tô, thêm phí đường bộ, gửi xe trong thành phố, bảo dưỡng định kỳ.
Một cách tính đơn giản (ví dụ giả định): ghi lại toàn bộ chi phí liên quan đến xe trong ba tháng, chia cho số ngày đi làm để ra chi phí mỗi ngày. So con số đó với tiền thuê một phòng trọ nhỏ gần chỗ làm cho những ngày giữa tuần. Nhiều người ngạc nhiên khi thấy hai khoản gần bằng nhau, trong khi phương án ở trọ giữa tuần lại đỡ mệt hơn hẳn.
Đừng quên giá trị của thời gian. Ba bốn giờ đi đường mỗi ngày là ba bốn giờ không thể dùng để nghỉ ngơi, học thêm, làm thêm hay ở với gia đình. Không cần quy ra tiền một cách máy móc, nhưng cũng đừng coi khoản đó bằng không.
Người ở nhà và con cái khi một người đi làm xa
Trong nhiều gia đình ở Trảng Bàng, người đi làm xa là một trong hai vợ chồng, người kia làm gần nhà hoặc ở nhà lo con cái, cha mẹ già. Gánh nặng thời gian khi đó dồn sang người ở nhà: đưa đón con mỗi sáng chiều, nấu nướng, lo việc đột xuất. Sự sắp xếp chỉ bền khi cả hai cùng thấy công bằng.
Với con nhỏ, những buổi tối bố hoặc mẹ về muộn, những tuần bố mẹ ở trọ trong thành phố là khoảng trống dễ thấy. Nhiều gia đình bù lại bằng những thói quen cố định: bữa sáng cùng nhau trước khi đi làm, cuộc gọi video buổi tối, một ngày cuối tuần dành trọn cho con.
Nếu có ông bà ở cùng, họ thường là chỗ dựa lớn. Nhưng cũng nên để ý sức khoẻ của ông bà: đưa đón cháu, trông cháu cả ngày ở tuổi cao là việc nặng, đặc biệt trong nắng nóng mùa khô.
Câu hỏi thường gặp
Từ Trảng Bàng đi làm ở vùng Củ Chi cũ có xa không?
Không xa. Trảng Bàng giáp vùng Củ Chi cũ về phía đông nam, nhiều người đi lại hằng ngày bằng xe máy. Thời gian thực tế tuỳ vị trí nhà và chỗ làm, cũng như giờ đi. Hãy đi thử vài ngày vào đúng giờ làm trước khi quyết định.
Đi về trung tâm TP.HCM mỗi ngày có chịu nổi không?
Một số người vẫn đi về hằng ngày nhiều năm, nhưng đó là quãng đường dài, tốn nhiều giờ và sức. Nếu chọn cách này, nên có lịch làm việc linh hoạt, xe tốt, và đánh giá lại định kỳ sức khoẻ và thời gian cho gia đình.
Có nên mua nhà ở Trảng Bàng chờ hạ tầng mới?
Đây là quyết định tài chính lớn, phụ thuộc vào hoàn cảnh riêng. Tiến độ các dự án giao thông có thể thay đổi; nên dựa vào thông tin chính thức và chỉ mua khi ngôi nhà phù hợp để ở với điều kiện hiện tại, không đặt cược vào tương lai.
Ở trọ giữa tuần trong thành phố có cần khai báo tạm trú không?
Theo quy định về cư trú, người sinh sống tại một chỗ ở khác nơi thường trú có thể phải đăng ký tạm trú. Hãy hỏi chủ nhà và công an nơi có chỗ ở giữa tuần, và kiểm quy định hiện hành trên cổng dịch vụ công.
Làm việc từ xa ở Trảng Bàng có ổn không?
Phần lớn khu dân cư đã có internet cáp quang; nhà ở thường rộng hơn thành phố, dễ có góc làm việc riêng. Nên thử tốc độ mạng vào buổi tối, chuẩn bị phương án dự phòng khi mất điện, và giữ kỷ luật giờ làm như ở văn phòng.